TVSH-ja për furnizimet e përziera
· Ekipi Editorial i TVSH.AL
Problemi i furnizimit të përzier lind kur biznesi shet artikuj me trajtime të ndryshme ose përdor të njëjtën kosto për aktivitete të tatueshme dhe të përjashtuara. Sfida është të ndani atë që duhet ndarë, të mbani bashkë atë që ekonomikisht është një furnizim dhe të dokumentoni çdo ndarje.
Dy pyetje të ndryshme
Së pari, një shitje mund të ketë komponentë me norma të ndryshme: tregtari shet mallra standarde dhe të reduktuara, ndërsa një sallë faturon hapësirë, ushqim dhe pajisje. Së dyti, vetë biznesi mund të ketë shitje të tatueshme e të përjashtuara, por të paguajë qira, softuer dhe shërbime të përbashkëta. E para prek TVSH-në dalëse; e dyta zbritjen e TVSH-së hyrëse.
Mos i bashkoni analizat. Filloni me furnizimin ndaj klientit dhe pastaj shqyrtoni blerjet. Rishikoni llogaritjen e TVSH-së dhe normat për Shqipëri, Kosovë e Itali. Normat standarde 20%, 18% dhe 22% janë vetëm pikënisje.
Një furnizim i vetëm apo disa?
Pyesni çfarë blen realisht klienti tipik. Nëse një element është qëllimi kryesor dhe të tjerët vetëm e mundësojnë ose e përmirësojnë, paketa mund të trajtohet si furnizim i vetëm. Nëse secili element ka vlerë të pavarur, zgjidhet veç dhe funksionon pa të tjerët, trajtimi i ndarë mund të jetë më i saktë. Kontrata dhe çmimet e ndara janë prova, por realiteti tregtar mbetet vendimtar.
Dokumentoni nëse komponentët shiten veç, si reklamohen dhe çfarë ndodh kur hiqet njëri. Mos e ndani artificialisht furnizimin për normë më të ulët, por as mos vendosni një normë mbi artikuj të pavarur vetëm për thjeshtësi.
Fatura me disa norma
Kur komponentët janë të ndarë, ndani çmimin me metodë të drejtë dhe llogaritni secilën normë. Në paketën neto €1,000, ku €700 janë standarde dhe €300 të reduktuara, llogaritni grupet veç. Shqipëria mund të përfshijë 20% e 6%, Kosova 18% e 8%, kurse Italia 22%, 10%, 5% ose 4%, vetëm kur plotësohet kategoria.
- Përshkruani qartë secilin rresht.
- Përdorni kod tatimor të miratuar.
- Tregoni neton, normën, TVSH-në dhe totalin.
- Ruani fletën e ndarjes dhe burimin.
- Lidhni kredit-notën me normën fillestare.
Kontrolloni shembujt e faturave dhe barazimin e totalit.
Aktivitete të tatueshme e të përjashtuara
Biznesi me shitje të tatueshme dhe të përjashtuara nuk e zbret automatikisht të gjithë TVSH-në e kostove të përbashkëta. Blerjet që lidhen drejtpërdrejt me shitjet e tatueshme shqyrtohen veç; blerjet vetëm për aktivitetin e përjashtuar mund të kufizohen. Qiraja, energjia dhe softueri i përbashkët kërkojnë metodë ndarjeje sipas rregullave vendore.
Përqindja sipas qarkullimit është e zakonshme, por sipërfaqja, koha e stafit, numri i transaksioneve ose përdorimi mund të jenë më të sakta kur lejohen. Dokumentoni arsyen, zbatoni metodën njësoj dhe bëni korrigjimin vjetor. Shihni edhe regjistrimin për TVSH.
Shembull i zbritjes së pjesshme
Një studio fiton €80,000 nga dizajni i tatueshëm dhe €20,000 nga aktiviteti i përjashtuar. Ajo ka €3,000 TVSH vetëm për pajisje dizajni, €600 vetëm për aktivitetin e përjashtuar dhe €2,000 për qira e softuer të përbashkët. Shuma €3,000 analizohet si drejtpërdrejt e tatueshme, €600 kufizohet dhe €2,000 ndahet.
Nëse metoda e pranueshme sipas qarkullimit jep 80%, zbritja e përkohshme e kostos së përbashkët është €1,600. Shembulli nuk përcakton metodën ligjore. Duhet të kontrollohen përjashtimet, mallrat kapitale dhe korrigjimet vjetore, ndërsa regjistri duhet t’i lejojë kontrolluesit ta riprodhojë rezultatin.
Komponentët ndërkufitarë dhe kontrolli
Paketa mund të ketë mall vendor, mall të importuar dhe shërbim ndërkufitar. Dogana dhe TVSH-ja e importit lidhen me hyrjen e mallit, kurse vendi i shërbimit mund të sjellë ngarkesë të kundërt. Lexoni për importin dhe doganat dhe shërbimet rajonale e të BE-së. Statusi i klientit, kontrata, transporti dhe dokumentet doganore duhet të përputhen.
Çdo muaj barazoni shitjet sipas kodit, TVSH-në e faturuar, zbritjen, kufizimet dhe deklaratën. Hetoni korrigjimet manuale dhe ndryshimet e mëdha të raportit. Përdorni udhëzuesit e deklaratës për Shqipëri dhe Kosovë. Ky është orientim i përgjithshëm, jo këshillë për rast konkret.
Furnizimet e përziera — Pyetje
A duhet një faturë të ketë vetëm një normë?
Jo. Ajo mund të tregojë disa norma kur përmban furnizime të ndara me trajtime ligjore të ndryshme.
A mund ta ndaj çmimin në pjesë të barabarta?
Vetëm nëse kjo pasqyron arsyeshëm vlerat. Çmimet e pavarura shpesh japin bazë më të fortë.
A është përjashtimi i njëjtë me normën zero?
Jo. Mund të mos ketë TVSH në faturë, por zbritja dhe raportimi mund të ndryshojnë.
A zbritet e gjithë TVSH-ja e qirasë?
Jo automatikisht kur qiraja mbështet aktivitete të tatueshme dhe të përjashtuara. Mund të nevojitet ndarje.
Çfarë dokumentesh mbahen?
Kontratat, listat e çmimeve, fletët e ndarjes, kodet tatimore, faturat, provat dhe korrigjimet vjetore.
Kontrolloni secilin grup
Pas klasifikimit dhe ndarjes, përdorni kalkulatorin falas të TVSH-së për të verifikuar neton, TVSH-në dhe bruton.
TVSH.AL është kalkulator i pavarur, jo autoritet tatimor. Udhëzimet këtu janë orientuese — konfirmo rregullat aktuale me burime zyrtare ose këshilltar të kualifikuar para deklarimit.