TVSH Kosovë vs Shqipëri: Krahasim Ballë për Ballë
· Ekipi Editorial i TVSH.AL
Kosova dhe Shqipëria janë tregje fqinje me biznese të lidhura ngushtë, por sistemet e TVSH-së ndryshojnë në normë standarde, kategori me normë të reduktuar, pragje regjistrimi dhe afate deklarimi. Ky krahasim tregon çfarë ndryshon realisht — dhe çfarë ndodh kur një shitje kalon kufirin — me shembuj në EUR.
Normat standarde dhe të reduktuara
| Shqipëri (TVSH) | Kosovë (TVSH) | |
|---|---|---|
| Norma standarde | 20% | 18% |
| Norma kryesore e reduktuar | 6% | 8% |
| Zero / e përjashtuar (shembuj) | Eksporte, financa, shumë furnizime shëndetësore/arsimore publike | Eksporte, financa, shumë furnizime shëndetësore/arsimore publike |
| Afati tipik mujor | Data 14 e muajit pasues | Data 20 e muajit pasues |
Norma standarde 18% e Kosovës është dy pikë më e ulët se 20% e Shqipërisë. Norma e reduktuar 8% në Kosovë (bukë, qumësht, barna) është më e lartë se 6% në Shqipëri, që zbatohet vetëm për kategori të ngushta. Lexo TVSH Shqipëri dhe TVSH Kosovë.
Pragjet e regjistrimit
| Shqipëri | Kosovë | |
|---|---|---|
| Regjistrim i detyrueshëm | Qarkullim mbi pragun ligjor (shpesh 10 milionë lekë) | Qarkullim > 30,000 € |
| Regjistrim vullnetar | Shpesh i lejuar nën prag | I lejuar nën prag |
| Monedha e pragut | ALL | EUR |
Mos i ktheni pragjet me konvertim të përafërt. Procesi: udhëzuesi i regjistrimit.
Burime zyrtare: DPT Shqipëri — TVSH; ATK Kosovë — TVSH.
I njëjti neto, bruto të ndryshme
Bruto sipas vendit
Neto × 1.20 = Bruto Shqipëri
Neto × 1.18 = Bruto Kosovë
| Neto | TVSH Shqipëri 20% | Bruto AL | TVSH Kosovë 18% | Bruto XK |
|---|---|---|---|---|
| 100 € | 20 € | 120 € | 18 € | 118 € |
| 1,000 € | 200 € | 1,200 € | 180 € | 1,180 € |
| 10,000 € | 2,000 € | 12,000 € | 1,800 € | 11,800 € |
Diferenca 200 € mbi neto 10,000 € është vetëm norma. Para se të “nënçmosh” një ofertë tiranas me çmim nga Prishtina, sqaro neto apo bruto — neto vs bruto.
Çfarë ndodh me shitjet ndërkufitare?
Shqipëria dhe Kosova janë juridiksione të ndara TVSH-je. Shitja nga një biznes shqiptar te klient kosovar (ose anasjelltas) trajtohet përgjithësisht si eksport/import:
- Eksportet e mallrave zakonisht me normë zero nëse dokumentacioni i eksportit është i plotë.
- Importet në vendin e blerësit zakonisht tërheqin TVSH-në dhe doganat e atij vendi — TVSH e importit dhe doganat.
- Shërbimet ndjekin rregullat e vendit të furnizimit sipas llojit dhe statusit të klientit — TVSH mbi shërbimet (Kosovë, Shqipëri, BE).
Puna dixhitale dhe e largët: TVSH mbi shërbimet dixhitale.
Kanalet e pajtueshmërisë ndryshojnë
Pas regjistrimit, Shqipëria pret e-fatura të fiskalizuara (fiskalizimi), ndërsa Kosova mbështetet te pajisjet/softueri fiskal drejt ATK-së (faturimi elektronik). Deklaratat mbeten mujore: Shqipëri data 14, Kosovë data 20 (deklarata Shqipëri, deklarata Kosovë). Gjobat: përmbledhje gjobash.
Shembull: agjenci që faturon të dy tregjet
Një studio dizajni faturon neto 5,000 € klientit në Tiranë me 20%: TVSH 1,000 €, bruto 6,000 €. I njëjti neto klientit në Prishtinë me 18%: TVSH 900 €, bruto 5,900 €. Nëse studio është e vendosur vetëm në një vend, rregullat e vendit të furnizimit mund të ndryshojnë kush e llogarit TVSH-në. Layout: shembuj faturash.
Kontroll operacional për ekipe dygjuhëshe
Kur i njëjti person shkruan oferta për Tiranën dhe Prishtinën, gabimi më i shpeshtë është kopjimi i shabllonit pa ndërruar normën. Vendos në subjektin e email-it fjalën “20%” ose “18%” që të duket menjëherë. Në Excel mbaj kolona të ndara për neto, normë, TVSH dhe bruto; mos fshi normën në një qelizë të fshehur. Nëse klienti kërkon “të njëjtin çmim si dje” por dje ishte treg tjetër, rillogarit bruto-n para se të konfirmosh.
Për mallra fizike që kalojnë kufirin, buxheto edhe kohën e doganës dhe TVSH-në e importit te blerësi — jo vetëm diferencën 2 pikë të normës standarde. Për shërbime remote, dokumento vendndodhjen e klientit dhe llojin e shërbimit që në fazën e ofertës, jo pasi fatura është dërguar. Një checklist i shkurtër para “send”: juridiksioni, norma, neto/bruto, NIPT/numër fiskal, dhe nëse duhet dokument eksporti.
FAQ dhe gabime të zakonshme
A mund të përdor gjithmonë 18% sepse është më e ulët?
Jo. Norma vjen nga juridiksioni që tatohen furnizimin, jo nga preferenca tregtare.
A është 6% në Shqipëri i njëjti shportë me 8% në Kosovë?
Jo. Listat e reduktuara ndryshojnë.
A më duhen dy regjistrime TVSH për të shitur në të dy tregjet?
Jo automatikisht. Vendndodhja, magazina dhe prania e përhershme kanë rëndësi.
Pse Excel ndryshon me cent?
Politika e rrumbullakosjes. Mbaj Neto + TVSH = Bruto. Rifreskim: si llogaritet TVSH-ja.
Përfundim praktik
Çmo ofertat drejt Shqipërisë me 20% (ose 6% kur vërtet zbatohet) dhe drejt Kosovës me 18% (ose 8%). Mbaj shabllone, kalendarë deklaratash dhe paketa dokumentesh të ndara për punët ndërkufitare.
Llogarit të dyja normat menjëherë
Hap kalkulatorin TVSH.AL dhe ndërro mes 20% dhe 18% para se të dërgosh ofertën.
TVSH.AL është kalkulator i pavarur, jo autoritet tatimor. Përmbledhjet e normave dhe kufirit janë edukative — konfirmo pozicionin aktual me burime zyrtare ose këshilltar të kualifikuar.